top of page
Symbool voor bewustzijnsontwikkeling bij Holistisch Dromen

Bewust leven in ritme

Zodra je oordeelt, ben je uit het hart.


Je kunt iets afwijzen zonder je hart te sluiten. Maar lukt dat nog wanneer je hoofd zijn oordeel al klaar heeft?

Door Sabina en André Zwanenburg

12 november 2026

Bewustzijnsontwikkeling / Verbondenheid / Zodra je oordeelt, ben je uit het hart.

Iemand doet iets wat je niet begrijpt. Reageert kortaf. Maakt een fout. Komt een afspraak niet na.


En daar is het al.


Typisch. Zo is die persoon nu eenmaal.


Misschien zeg je niets. Je blijft luisteren, knikt zelfs nog. Maar vanbinnen ben je al ergens anders. Je hoort vooral wat bevestigt wat je denkt. Wat de ander nog probeert uit te leggen, bereikt je nauwelijks.


Je hebt een oordeel gevormd.


Dat oordeel kan best ergens op gebaseerd zijn. Misschien ben je terecht boos of teleurgesteld. Maar ondertussen gebeurt er nog iets.


Je reageert niet meer alleen op de mens tegenover je. Je reageert op het beeld dat je van diegene hebt gemaakt.


En wat gebeurt er op dat moment met jezelf?

Met je openheid, je aandacht en je vermogen om werkelijk te ontmoeten?

Daar raakt de uitspraak 'Zodra je oordeelt, ben je uit het hart' aan iets wezenlijks. Niet omdat denken verkeerd is, maar omdat een oordeel soms het contact overneemt.

Man kijkt bedachtzaam voor zich uit in natuurlijk licht.

Waarom hebben we overal zo snel een oordeel over?


Je loopt over straat en ziet iemand voordringen.


Wat asociaal.


Een collega reageert nauwelijks op je verhaal.


Die is alleen maar met zichzelf bezig.


Iemand maakt een keuze die jij nooit zou maken.


Hoe kun je zo dom zijn?


Het gaat razendsnel. Soms heb je nauwelijks door dat je al een conclusie hebt getrokken.


Ons denken helpt ons voortdurend om situaties te herkennen, te beoordelen en betekenis te geven. Dat is nodig. We kunnen onmogelijk iedere ervaring helemaal opnieuw onderzoeken.


Maar er is een verschil tussen een eerste indruk en iemand vastzetten in een oordeel.


Een indruk kan veranderen. Een oordeel dat vaststaat, zoekt vaak vooral bevestiging.


Je ziet niet meer alleen wat iemand doet. Je meent te weten wie diegene is.


Daar begint de wereld van onze gedachten soms belangrijker te worden dan de werkelijkheid die zich voor ons afspeelt.


We kijken door onze eigen ervaringen, overtuigingen en verwachtingen. In Perceptie en zelfbeeld onderzoeken we hoe die onze waarneming beïnvloeden.


Maar hier gebeurt iets anders.


Je hebt niet alleen betekenis gegeven aan wat je ziet. Je bent er misschien ook van overtuigd geraakt dat jouw betekenis de waarheid is.


In De kracht van niet-weten onderzoeken we het verschil tussen wat je waarneemt en wat je denkt te weten.


En zolang je dat verschil niet opmerkt, lijkt er weinig reden om nog werkelijk te kijken.




Wat gebeurt er met jezelf wanneer je in je hoofd gaat leven?


Stel je voor dat iemand iets zegt waardoor je je afgewezen voelt.


Je hoort de woorden. Je voelt iets veranderen. Misschien trekt je buik samen, worden je kaken strak of merk je dat je adem korter wordt.


Maar voordat je daar werkelijk bij kunt stilstaan, begint het denken.


Zie je wel. Ik kan ook nooit iets goed doen. Die ander begrijpt me gewoon niet.


Er komen eerdere gebeurtenissen bij. Gesprekken van maanden geleden. Dingen die nooit zijn uitgesproken.


In een paar seconden zit je midden in een verhaal dat veel groter is dan wat er zojuist gebeurde.


De gedachten kunnen begrijpelijk zijn. Misschien herinner je je terecht situaties waarin je bent gekwetst.


Toch ben je ondertussen nauwelijks nog aanwezig bij wat zich nu afspeelt.


Je bent bezig met de voorstelling van de situatie. Met verklaren, verdedigen, bewijzen en voorspellen.


Dat bedoelen we hier met leven in een conceptwereld.


Niet dat gedachten onwerkelijk zijn. Maar dat je soms zo opgaat in je gedachten over het leven, dat het directe contact met wat je ervaart naar de achtergrond verdwijnt.


Je voelt misschien boosheid, maar bent vooral bezig met waarom de ander fout zit.


Je voelt verdriet, maar hoort jezelf zeggen dat je daar allang overheen bent.


Je verlangt naar verbinding, maar in je hoofd voer je een discussie waarin de ander onmogelijk nog iets goed kan doen.


Je kunt zo druk zijn met wat je van iets vindt, dat je nauwelijks nog merkt wat het met je doet.


En precies daar kan het contact met jezelf verloren raken.


Niet omdat je in je hoofd zit. Denken hoort bij ons.


Maar omdat het reactieve denken soms geen ruimte meer laat voor wat je nog niet hebt gezien, gevoeld of begrepen.




Wat is het verschil tussen oordelen en werkelijk onderscheiden?


Misschien is dit wel het belangrijkste onderscheid.


Want zonder oordeel leven betekent niet dat je nergens meer iets van mag vinden.


Je kunt zien dat iemand liegt. Dat een afspraak niet wordt nagekomen. Dat gedrag kwetsend is of dat een situatie niet goed voor je is.


Je mag daar helder over zijn.


Je kunt nadenken, feiten onderzoeken, gevolgen afwegen en besluiten dat je iets niet accepteert.


Dat is onderscheidingsvermogen.


Reactief oordelen doet vaak iets anders. Het maakt van wat iemand doet een uitspraak over wie die persoon is.


Je komt je afspraak niet na wordt jij bent niet te vertrouwen.


Wat je zei, heeft me gekwetst wordt jij bent een slecht mens.


In het eerste geval benoem je gedrag en wat dat voor je betekent. In het tweede geval kan de hele persoon achter je conclusie verdwijnen.


Natuurlijk kan herhaald gedrag reden geven om iemand niet langer te vertrouwen. Je hoeft je ervaringen niet weg te redeneren om ruimhartig te zijn.


Maar zelfs wanneer je een duidelijke conclusie trekt, blijft er een verschil tussen iemand verantwoordelijk houden en iemand volledig samenvatten in zijn tekortkomingen.


Je kunt zeggen: 'Dit wil ik niet meer.'


Je kunt afstand nemen. Een relatie beëindigen. Boos zijn over wat er gebeurd is.


Daar hoef je jezelf niet voor af te sluiten.


Het hart openhouden betekent hier niet dat je beschikbaar moet blijven voor iemand die je pijn doet.


Het betekent dat je probeert te voorkomen dat jouw oordeel ook bepaalt hoeveel menselijkheid er nog mag bestaan.


En soms is daar eerst afstand, bescherming of tijd voor nodig.




Kun je je hart openhouden wanneer iemand anders tekortschiet?


Het klinkt misschien eenvoudig wanneer je er rustig over nadenkt.


Natuurlijk mag iemand fouten maken. Natuurlijk is niemand perfect.


Tot iemand tegenover je zit die je werkelijk heeft teleurgesteld.


Je partner zegt iets scherps. Een vriend vergeet opnieuw iets wat belangrijk voor je was. Je kind reageert boos terwijl je juist probeert te helpen.


Je voelt de irritatie opkomen.


Misschien heb je alle reden om boos te zijn.


Maar kun je op dat moment nog zien dat er een mens tegenover je zit?


Iemand die misschien bang is, moe is, zich schaamt of niet weet hoe diegene moet omgaan met wat er gebeurt?


Je hoeft dat niet allemaal te verklaren. En je hoeft er zeker geen excuus voor te bedenken.


De vraag is of je nieuwsgierig kunt blijven zonder je eigen ervaring te ontkennen.


Want wat echte verbinding tussen mensen mogelijk maakt, heeft ook te maken met de ruimte om jezelf te blijven terwijl je de ander ontmoet.


Dat is moeilijker dan het klinkt.


Want wanneer je geraakt wordt, kan een oordeel houvast geven. Het maakt de situatie overzichtelijk. De ander zit fout. Jij hebt gelijk.


Misschien klopt dat ook.


Maar wat gebeurt er wanneer je even niet probeert te winnen, te overtuigen of het laatste woord te hebben?


Misschien merk je pas dan hoeveel pijn iets je heeft gedaan.


Misschien ontdek je dat je eigenlijk verdrietig bent.


Of dat je grens al veel eerder werd overschreden dan je wilde toegeven.


Soms ontstaat er ruimte om te zeggen: 'Wat je deed, vond ik niet goed. Maar ik wil wel begrijpen wat er gebeurde.'


Soms is die ruimte er niet. Dan is het belangrijker om jezelf te beschermen dan om het contact voort te zetten.


Een open hart vraagt niet dat je jezelf verlaat.


Het vraagt ook niet dat je altijd begripvol, kalm of liefdevol bent.


Dat zou een nieuwe eis worden. Een nieuw oordeel, dit keer over jezelf.


Want hoe reageer je wanneer jij degene bent die tekortschiet?


Wanneer je ongeduldig bent geweest, iemand hebt gekwetst of achteraf merkt dat je niet handelde zoals je had gewild?


Kun je dan eerlijk kijken naar wat je hebt gedaan, zonder jezelf onmiddellijk af te schrijven?


Ook daar begint verbinding.


Niet in het goedpraten van je gedrag, maar in het vermogen om verantwoordelijkheid te nemen zonder jezelf tot je fout te reduceren.


Misschien gaat leven vanuit het hart minder over voortdurend liefde voelen dan over iets anders:


Kun je blijven zien dat er een mens is, ook wanneer die mens niet voldoet aan jouw verwachtingen?


En kun je datzelfde opbrengen voor jezelf?


Dat is niet iets wat je één keer begrijpt en vervolgens beheerst.


Soms merk je pas achteraf hoe hard je oordeel was. Hoe weinig ruimte er nog was om te luisteren. Of hoe snel je jezelf had vastgezet in wat je dacht te weten.


Ook dat kun je opmerken.


Zonder er meteen weer een oordeel van te maken.


Wil je dit delen met iemand die hier iets aan kan hebben?

Andre Zwanenburg waar sta ik

Herken je dit bij jezelf?

Kun je jezelf blijven voelen wanneer je oordeelt?


Misschien merk je pas achteraf hoe snel je gedachten een oordeel vormen. Over een ander, een situatie of jezelf. Terwijl je eigenlijk verlangt naar begrip, rust of verbinding.


Tijdens Waar sta ik? onderzoeken we samen wat er gebeurt wanneer gedachten en automatische reacties het contact met jezelf beïnvloeden. Met aandacht voor wat je denkt, voelt en lichamelijk ervaart.


Niet om je oordelen weg te krijgen, maar om te ontdekken waar weer ruimte ontstaat.

Over de schrijvers

Wij zijn Sabina & André van Holistisch Dromen. We schrijven vanuit onze eigen ervaring, opleidingen en praktijk. Met aandacht voor je lichaam, patronen en relaties maken we begrijpelijk wat er kan spelen, met ruimte voor jouw eigen onderzoek.

Sabina en André van Holistisch Dromen

Misschien begint het hier

Niet alles hoeft meteen duidelijk te zijn. Soms is het genoeg om te onderzoeken wat er speelt.

Vijf kernwaarden, één geheel

Wat je in jezelf ervaart, staat niet los van de mensen en de wereld om je heen. Onze vijf kernwaarden helpen om die samenhang vanuit verschillende kanten te onderzoeken.

    Symbool voor de kernwaarde verbondenheid

De verbinding met jezelf, anderen en de wereld waarvan je deel uitmaakt.

    Symbool voor de kernwaarde autonomie

Je eigen ruimte en keuzes, in wisselwerking met je omgeving.

    Symbool voor de kernwaarde identiteit

Wie je bent, wie je denkt te zijn en wat je daarin heeft gevormd.

    Symbool voor de kernwaarde zingeving

Wat betekenis geeft aan je leven en aan het grotere geheel.

    Symbool voor de kernwaarde overgave

Ruimte voor wat zich aandient, ook wanneer je het niet kunt bepalen.

Het Holistisch Kompas verbindt zien, voelen, belichamen en leven in onze manier van begeleiden.

Ontdek onze werkwijze

bottom of page